Jak sprawdzić świeżość jajka? 4 pewne testy

Krok po kroku

1. 1

   Zrób test wody

   Wlej do wysokiej szklanki około 10 cm zimnej wody i delikatnie włóż jajko. Świeże tonie i układa się poziomo na dnie. Trochę starsze staje pionowo, opierając się o dno ostrym końcem, a tępym unosi się do góry. Jeśli jajko wisi tuż pod powierzchnią albo pływa po wierzchu, jest stare lub zepsute i lepiej je wyrzucić. Ten sprawdzian zajmuje kilkanaście sekund i nie wymaga niczego poza szklanką wody.

2. 2

   Rozbij jajko na talerzyk

   Zamiast wbijać jajko prosto do miski, rozbij je na płaski talerzyk. Świeże ma gęste, zwarte białko, które trzyma się blisko żółtka, oraz wysokie, wypukłe żółtko. Im starsze jajko, tym bardziej białko się rozlewa i robi wodniste, a żółtko spłaszcza i łatwiej pęka. Rozlane białko to znak, że jajko ma już swoje dni, ale samo w sobie nie oznacza jeszcze zepsucia.

3. 3

   Powąchaj zawartość

   Zapach to najpewniejszy sygnał. Świeże jajko pachnie neutralnie albo prawie wcale. Zepsute wydziela wyraźny, siarkowy odór zgniłych jaj, wyczuwalny od razu po rozbiciu. Jeśli poczujesz taką woń, nie próbuj ratować jajka i go nie smaż. Wyrzuć je, a talerz oraz ręce dokładnie umyj.

4. 4

   Odczytaj datę i kod na skorupce

   Na opakowaniu znajdziesz datę minimalnej trwałości, a na samej skorupce kod producenta. Pierwsza cyfra oznacza sposób chowu kury: 0 to chów ekologiczny, 1 wolnowybiegowy, 2 ściółkowy, 3 klatkowy. Dalej jest kod kraju, na przykład PL, i numer fermy. Data pomaga oszacować wiek, ale zawsze potwierdź świeżość testem wody i zapachem, bo warunki przechowywania mają duże znaczenie.

Dlaczego jajka pływają? Wszystko przez komorę powietrzną

Skorupka jajka jest porowata, więc przez tysiące mikroskopijnych otworków powoli ucieka z wnętrza woda i dwutlenek węgla, a do środka dostaje się powietrze. Z czasem przy tępym końcu jajka rośnie tak zwana komora powietrzna, czyli pęcherzyk gazu między skorupką a błonami.

Im większa komora powietrzna, tym jajko lżejsze i bardziej wyporne. Dlatego świeże jajko z małą komorą tonie i leży płasko, starsze staje pionowo, a bardzo stare unosi się w wodzie. Test wody nie mierzy więc zepsucia wprost, tylko wiek jajka. Gdy jajko unosi się na wodzie, ocenę zawsze potwierdź zapachem po rozbiciu.

Jak przechowywać jajka, żeby dłużej były świeże

Trzymaj jajka w lodówce, ale nie na drzwiach. Przy każdym otwarciu drzwi temperatura tam skacze, a wahania przyspieszają starzenie. Najlepsza jest środkowa lub górna półka, gdzie jest chłodno i stabilnie. Zostaw jajka w oryginalnym kartonie, bo chroni je przed obcymi zapachami i wysychaniem.

Układaj jajka ostrym końcem w dół. Wtedy komora powietrzna zostaje na górze, a żółtko utrzymuje się pośrodku, z dala od skorupki, więc jajka wolniej tracą jakość. Nie myj jajek przed schowaniem, bo woda usuwa ze skorupki naturalną warstwę ochronną i ułatwia wnikanie bakterii. Umyj je dopiero tuż przed użyciem.

Świeżość a gotowanie: dlaczego bardzo świeże jajka trudniej obrać

Jest w tym paradoks. Bardzo świeże jajka na twardo obiera się najgorzej, bo ich białko ma niższe pH i mocno przywiera do błony pod skorupką. Kawałki skorupki odchodzą wtedy razem z białkiem. Jeśli planujesz jajka na twardo do sałatki, wybierz te kilkudniowe, a nie prosto od kury.

Jajka po dacie minimalnej trwałości nie zawsze nadają się do wyrzucenia. Jeśli przejdą test wody i nie mają obcego zapachu, dobrze sprawdzą się w wypiekach oraz potrawach poddanych długiej obróbce cieplnej, na przykład w cieście, omlecie czy zapiekance. Liczy się tu dokładne wysmażenie lub upieczenie. Do potraw z surowymi jajkami, jak majonez czy kogel-mogel, używaj wyłącznie świeżych.

Najczęstsze pytania